Grenzen aangeven

jezelf-liefhebben“Being cut off from our own natural self-compassion is one of the greatest impairments we can suffer. Along with our ability to feel our own pain go our best hopes for healing, dignity and love. What seems non-adapative and self-harming in the present was, at some point in our lives, an adaptation to help us endure what we then had to go through. If people are addicted to self-soothing behaviours, it’s only because in their formative years they did not receive the soothing they needed. Such understanding helps delete toxic self-judgment on the past and supports responsibility for the now. Hence the need for compassionate self-inquiry.”

          ~ Dr. Gabor Maté

Mijn vorige artikel ging over (té) aardig zijn. Verder mijmerend over dit onderwerp bedacht ik mij dat ik hier niet alleen in mijn ouderschap tegenaan loop, maar ook in mijn contacten met volwassenen. Ik vind mijzelf inlevend, pragmatisch en flexibel. Eigenschappen die ik erg waardeer. En toch… meer dan ik eigenlijk toe zou willen geven leef ik mijzelf net wat meer in de ander in dan diegene in mij, los ik het toch weer op omdat ik het nu eenmaal zo goed kan of ben ik meer meegaand en buigzaam dan goed voor mij is. In de relatie met mijn kinderen was ik al langer bezig met het onderzoeken wat mij zou kunnen helpen om liefdevol mijn grenzen aan te kunnen geven, en schreef ik hierover al een artikel. En nu dat daar het besef is dat dit in al mijn andere relaties natuurlijk net zo goed van toepassing is haal ik dit artikel uit het stof om ook hier te delen, met wat kleine aanpassingen.

Als jij het ook moeilijk vindt om je grenzen aan te geven zonder macht te gebruiken, is het mogelijk dat je ergens diep van binnen een stille overtuiging hebt dat jouw behoeften niet echt gehoord worden.

Liefdevol grenzen aangeven

Als jij jezelf herkende in wat ik schreef in het artikel ‘Ben jij goed in aardig zijn?‘ dan worstel jij misschien ook wel met hoe je op een vreedzame manier je grenzen aan kunt geven. Niet alleen is het al een uitdaging om je eigen grenzen inzichtelijk te krijgen in elke situatie, als de behoeften van een ander daar dan nog strijdig mee lijken wordt het wel heel ingewikkeld. Zeker als het iemand is om wie je geeft, of wanneer het iemand is met een bepaalde machtspositie. Bijvoorbeeld omdat jij diegene als dominant ervaart, of omdat die persoon ook echt iets kan beslissen waar jij lastige gevolgen van kunt hebben. Als jij het ook moeilijk vindt om je grenzen aan te geven zonder eerst heel boos te moeten worden en/of je macht te gebruiken is het mogelijk dat je ergens diep van binnen een stille overtuiging hebt dat jouw behoeften niet echt gehoord worden. Dat wat jij wil niet meetelt. En dan ontstaat er een idee dat je moet kiezen. Of je geeft jouw behoeften op voor die ander, of die ander moet doen wat jij wil. En voor je het weet zit je in een conflict of machtsstrijd verwikkeld en wordt het almaar moeilijker om uberhaupt je behoefte gehoord te krijgen. Een lastig patroon om uit te komen. Vooral omdat die overtuiging vaak heel onbewust is.

Helen van trauma 

Naast je leren hoe je in verbinding kunt blijven met jezelf en anderen is mijn passie ook om je te helpen begrijpen hoe je eigen kindertijd heeft gevormd hoe jij nu de wereld ziet. En hoe je die perceptie steeds meeneemt in al je contacten.

Ik deel het Geweldloze Communicatie model dus niet zozeer als een tool om jezelf te oefenen in compassie, communiceren op een manier die meer kans op verbinding geeft. Ik zie het vooral als een heel concreet hulpmiddel waarmee je kunt loskomen van de gedragingen die je ontwikkelde om om te kunnen gaan met wat zich in je eigen jeugd afspeelde. Zodat je makkelijker toegang hebt tot je eigen persoonlijke kracht, om je te empoweren je leven in eigen hand te nemen in plaats van te blijven reageren in oude patronen.

Het is echt mogelijk om uit de overlevingsstand te komen en je eigen jeugd te ontstijgen.

Baas over mijn eigen lot

The Adverse Childhood Experiences (ACES) study, is een van de grootste onderzoeken over jeugdtrauma. Hieruit is gebleken dat negatieve ervaringen in de kindertijd een heel direct te correleren en substantieel effect hebben op onze toekomstige (geestelijke en lichamelijke) gezondheid en welzijn. De ACE wordt gescoord op een schaal aan de hand van een aantal Ja/Nee vragen. Hoe hoger je score (hoe meer Ja’s), hoe groter je risico op negatieve effecten. (Hier kun je ook jouw eigen score berekenen).

Mijn score is 9 van de 11. En toch val ik niet binnen de statistieken. Ik rook en drink niet meer, ben niet depressief en zet het huiselijk geweld niet voort in mijn eigen gezin. Ik weet dus uit persoonlijke ervaring dat het alleszins mogelijk is om je eigen emotionele gezondheid en welzijn te bepalen, zelfs als je niet de fijnste jeugd hebt gehad.

Het terugblikken op waar ik zelf vandaan kom en hierom rouwen is hierbij ontzettend helend voor mij. En geeft mij steeds weer de kans voor een frisse start. Wanneer ik helder heb waarom het mij weer eens niet lukte om overeenkomstig mijn waarden te reageren naar wie dan ook, kan ik dat een plaatsje geven en mijn focus terugbrengen naar mijn bewuste intentie; om in compassie te leven met de mensen om mij heen. Dit is niet altijd makkelijk. Ik ben vaker gespannen, afgeleid, druk en versnipperd dan ik eigenlijk zou willen. Deze staat van chronische stress, standje overleving, waarin velen van ons zich heel onbewust bevinden, maakt het moeilijk om lief voor onszelf te blijven. Vind dan maar eens de tijd om aan zelfconnectie te doen. En tegelijkertijd geloof ik wel heel sterk dat we alleen onvoorwaardelijke acceptatie kunnen hebben voor de mensen om ons heen wanneer we ook onvoorwaardelijk van onszelf houden. En dat het dus de moeite waard is om te stoppen met overleven en die tijd ervoor te maken.

Want als we dat niet doen kunnen we vast blijven zitten in oude patronen, soms van generatie op generatie doorgegeven trauma’s, stress en reactief gedrag. Het is echter ook heel goed mogelijk om onze hersenen te herprogrammeren. We kunnen onszelf bevrijden van oude gedragingen en automatische stressreacties door onze percepties te veranderen. Dit vraagt echter wel bewustzijn en moeite, het is niet iets gemakkelijks of heel snel om te doen. Enkele handreikingen:

Met compassie je patronen doorbreken

1. Erken je reactiviteit
De manieren waarop je reageert komen niet zozeer voort uit een bewuste keuze, maar zijn het gevolg van hoe jij leerde omgaan met je levensomstandigheden. Wanneer je merkt dat het onmogelijk voor je is om op een vreedzame manier je grenzen te bewaken dan zou het best eens kunnen dat er van die overgeleverde oude patronen in het spel zijn, bepaalde overtuigingen die je hebt.

2. Leer je triggers herkennen
Oefen met waarnemen zonder te interpreteren. Wanneer je merkt dat je weer eens boos werd, je achteraf spijt hebt over hoe je in een situatie gereageerd hebt, blik dan eens terug op de situatie en probeer dan het precieze moment te vatten waarop je geraakt werd. Door de film af te spelen in je hoofd zonder er enige interpretaties, analyses en evaluaties mee te vermengen kun je uit het ‘verhaal’ stappen en heel bewust het moment gaan herkennen waarop je in de vlekken schoot.

3. Leer je verhalen kennen
Wanneer je de stimulus weet, de precieze aanleiding waardoor je getriggerd raakte, ga dan eens naar je hoofd en kijk wat zich daar allemaal voor gedachten afspelen. Is er een verhaal dat “Zij ook altijd maar met zichzelf bezig is…“. Of misschien een verhaal dat “Hij ook nooit eens écht naar je luistert… ” bijvoorbeeld. En probeer te voelen wat deze gedachten je vertellen over je behoeften. Als je denkt dat je man meer van zijn iPad houdt dan van jou, ben je dan bezorgd dat jij niet jezelf kunt zijn, twijfel je of je wel gehoord kunt worden, of er ook aandacht voor jou is? Door op deze manier je eigen behoeften te erkennen kun je jezelf al heel snel minder boos gaan voelen. Je vergroot ook meteen de kans dat je meer mogelijkheden ziet om je behoeften te vervullen of te vragen om wat je nodig hebt zonder daarbij over de grenzen van de ander te hoeven gaan.

4. Vraag empathie
Wanneer je verbinding hebt met een gemis, een behoefte in jou die onvervuld is kun je een verschuiving in jezelf voelen. Mogelijk ben je nu minder boos maar is er in plaats daarvan verdriet, wanhoop, overweldiging of angst. Door dit niet weg te drukken maar er empatisch naar de luisteren (zelfcompassie) of empathie te vragen van een ander kun je lucht geven aan de emoties, de signalen ontcijferen die je gevoelens voor je hebben en tot inzichten komen. Een proces wat heel helend kan zijn en veel opluchting en ruimte geven.

Tip:
Ik bied een compleet trainingsprogramma om je te helpen op je pad van zelftransformatie, persoonlijk leiderschap, stoppen met aardig zijn én meer eerlijkheid en duidelijkheid in je communicatie brengen. Module 1, de introductietraining van het programma Communiceren met Compassie gaat over het bewust worden van de patronen, en geeft je inzicht in hoe het communicatiemodel je hierbij kan helpen. In Module 2, de basistraining leer je de fijne kneepjes om de hierboven beschreven stap 1 t/m 3 effectief zelf toe te kunnen passen. En met de mensen die je ontmoet in de training kun je een veilige community creëren zodat stap 4 ook gemakkelijker en toegankelijker wordt. Is het lastig voor je om die veiligheid in je omgeving te treffen, dan behoort een privé empathie sessie ook tot de mogelijkheden, om snel inzicht te krijgen over een lastige situatie met mijn persoonlijke begeleiding.

Geef een reactie