Behoeften, behoeften, behoeften

cover3d-0In onze cultuur worden we opgevoed om onszelf af te wijzen voor het hebben van behoeften. Vrouwen worden gesocialiseerd om de behoeften van ieder ander voorop te stellen. En mannen worden geconditioneerd om zichzelf op te offeren voor hun bedrijf of hun land. We leren zo dat onze eigen behoeften vervullen egoïstisch is. En we voelen ons vaak schuldig als we anderen vragen om steun of hulp om onze behoeften te vervullen. Of een diepe schaamte dat we anderen nodig hebben of uberhaupt behoeften hebben. Hier volgen 18 inzichten en een oefening die ontzettend helend zijn geweest voor mij en me helpen om dit patroon, stapje voor stapje, langzaamaan te doorbreken.

Behoeften zijn:

1. Het centrale element uit de Geweldloze Communicatie.

2. Universeel. Ongeacht je religie, leeftijd, cultuur, wat voor kleding je draagt, alle mensen ter wereld, in de geciviliseerde Westerse wereld en de meer inheemse volkeren, volwassenen of kinderen, hebben dezelfde behoeften.

3. Niet veranderlijk. Gevoelens blijven constant in beweging. Onze behoeften, als ze al veranderen, doen dat heel langzaam. We kunnen stellen dat onze voorouders 10.000 jaar geleden al dezelfde behoeften hadden.

4. Gemakkelijk te identificeren. Menselijke behoeften zijn niet mysterieus en, met wat oefening, zonder veel moeite te herkennen voor iedereen.

5. Prachtig, Waardevol, Goed. Zolang behoeften worden gedeeld in heldere verzoeken, worden ze ervaren als kansen, als cadeau’s. Wanneer behoeften worden geuit als eisen of verplichtingen, dan worden ze ervaren als een last. Het is daarom belangrijk dat we onze behoeften leren zien als een kostbare gift in plaats van een belasting voor de ander.

6. Onderdeel van wat ons menselijk maakt. Het is deel van onze aard. Het idee dat we vrij van behoeften zouden kunnen zijn is een illusie. Er zijn spirituele stromingen die werken aan verlichting door het vrij zijn van verlangens. In Geweldloze Communciatie werk je juist aan het erkennen van het verlangen, maar zonder gehecht te zijn aan de invulling ervan.

7. Niet afhankelijk van een bepaalde persoon of actie. Zo gauw je jezelf hoort zeggen: “Ik heb er behoefte aan dat jij…” heb je het niet meer over een universele menselijke behoefte. Het gaat dan om een strategie, een manier waarop jouw behoefte kan worden vervuld. Ik kan behoefte hebben aan verbinding, maar als ik denk dat ik het nodig heb dat jij vanavond tijd met mij doorbrengt komt het waarschijnlijk hard aan als jij “Nee” zegt. Er zijn oneindig veel manieren om één en dezelfde behoefte te vervullen. Ik kan ook zorgen voor mijn behoefte aan verbinding door te mediteren, kroelen met de kat, een vriendin bellen, spelen met mijn kinderen, tijd in de natuur doorbrengen etc.

8. De drive achter al onze gedragingen. Alles wat wij doen is een poging om behoeften te vervullen. Alles. Soms kiezen we strategieën die anderen schaden of vervelende gevoelens triggeren bij anderen. Maar zelfs de meest verschrikkelijke dingen die zijn gedaan in de geschiedenis van de mensheid zijn gedaan in een poging om behoeften te vervullen. Hieruit volgt dat we op zoek kunnen gaan naar meer, andere, een variëteit aan manieren om onze behoeften te vervullen en de intentie ontwikkelen om iedereen te helpen zoveel mogelijk behoeften te vervullen.

9. Zijn nooit in conflict met elkaar (de illusie van conflicterende behoeften). Er kan schaarste zijn, middelen om onze behoeften te vervullen zijn soms beperkt (er is nog maar één glas water). En soms is er alleen de illusie van schaarste (niet iedereen kan aandacht krijgen). Maar zelfs wanneer we geconfronteerd worden met echte schaarste kunnen we kiezen hoe we willen reageren. We kunnen kiezen om het laatste beetje water eerst aan de kinderen te geven. We kunnen kiezen om elk een klein slokje te nemen. We kunnen kiezen om de sterkste al het water te geven zodat die energie heeft om een nieuwe bron te graven. Het punt is dat de schaarste van het water niet de oorzaak is van het conflict. Het conflict ontstaat alleen wanneer wij onze behoeften boven die van anderen of het algemeen belang stellen.

10. Behoeften moeten vervuld zijn willen we gelukkig en gezond zijn. Wanneer onze behoeften zijn vervuld voelen wij ons goed. Wanneer ze niet vervuld zijn voelen wij ons slecht of ziek.

11. Behoeften zijn gelijkwaardig. Ieders behoeften tellen mee, de behoeften van de één zijn net zo belangrijk als de behoeften van ieder ander.

12. Te vervullen. Het is mogelijk om te leven met een groot deel van onze behoeften in vervulling. De wereld is vol met gemeenschappen die gezond en gelukkig zijn, in alle culturen vinden mensen strategieën om hun behoeften te vervullen met de middelen die er in hun omgeving te vinden zijn.

13.  Altijd in beweging. Soms zijn bepaalde dingen meer op de voorgrond, soms zijn andere belangrijker voor ons. Onze focus verschuift afhankelijk van welke behoeften op dat moment om vervulling vragen.

14. Vragen constant om vervulling. Ze kunnen nooit ineens allemaal vervuld zijn. Je kunt niet gered worden door Jezus of een seminar bijwonen en dan voor altijd klaar zijn. Onze planten hebben regelmatig water nodig, wij hebben regelmatig beweging nodig, je kunt met je hond van Rotterdam naar Amsterdam lopen, hij zal nog steeds elke dag verlangen te worden uitgelaten.

15. Behoeften kunnen we niet in ons eentje vervullen. Een plant kan zichzelf geen water geven of bemesten. Hij heeft voeding nodig, en water en zon, en kan niet geheel geisoleerd tot bloei komen. Hetzelfde geldt voor mensen. We kunnen bepaalde behoeften voor beperkte tijd in ons eentje vervullen. Maar we zijn sociale wezens en gemaakt om te leven in gemeenschap, community. We bloeien op door community. Hoe diverser en liefdevoller die community is, hoe meer van onze behoeften vervuld raken. Dit maakt het begrip van ‘verlichting’ of ‘enlightenment’ een wassen neus. Het kan soms even lijken alsof AL onze behoeften vervuld zijn. Wanneer we verliefd zijn en de ander ons ook liefheeft bijvoorbeeld. Of wanneer we die baan krijgen die we zo graag wilden. Deze ervaring is echter altijd tijdelijk. En dat is OK. Mensen zijn gemaakt om samen te leven, elkaar te helpen, onderling afhankelijk van elkaar te zijn (interdependence).

16. Sommige gewoonten en gedragingen vervullen meer behoeften dan anderen. Er zijn manieren van denken die het leven verrijken en manieren van denken die ons (en anderen) doen lijden. Wanneer we oordelen op basis van goed/fout en denken in termen van verdienen, schuld zoeken, straffen en belonen, is de uitkomst vaak tragisch en zijn we geneigd naar geweld. We verliezen het zicht op wat we werkelijk nodig hebben. Wanneer we onze ervaring beoordelen op onze eigen gevoelens en behoeften zijn we vaak gelukkiger en is er meer kans dat we onze behoeften vervuld krijgen. Ook is de kans kleiner dat we dan anderen geweld aandoen.

17. Een uitdrukking van onze menselijke natuur.

18. Je kunt je behoeftenbewustzijn ontwikkelen, als het trainen van een spier. Het mooie daarvan is dat, wanneer je de behoefte van de ander kunt horen, je nooit meer verwijten of beschuldigingen hoeft te horen. In plaats daarvan kun je de menselijkheid van de ervaring herkennen, de roep om hulp horen, en het zien als een cadeau. Je krijgt een kans om bij te kunnen dragen aan het leven van een ander.

Oefening Verbinden met je Behoeften:

  • Denk aan iemand die zich op een manier gedraagt, die afbreuk doet aan je leven.
  • Schrijf een situatie op en benoem het specifieke gedrag. Het kan gaan om wat iemand doet, zegt, of niet zegt.
  • Voel ook wat dat doet in je lichaam (spanning? waar?)
  • Kijk vervolgens (op je spiekbriefje) welke behoefte er onvervuld was.
  • Voel dan wat het doet in je lichaam wanneer je deze behoefte onderkent.

Hiermee oefen je jezelf niet alleen in het gewaarworden van je behoeften, je leert ook voelen aan je lichaam of ze vervuld of onvervuld zijn. Van daaruit is het nog maar een kleine stap om stappen te gaan ondernemen om te zorgen voor vervulling van je behoeften. Vaak kom je dan uit op andere manieren om te reageren op de ander dan je eerste, meer automatische reactie.

Ik ben erg benieuwd of je hiermee uit de voeten kunt. Of je meer persoonlijke kracht ervaart wanneer je je behoeften kunt (h)erkennen, of dat je misschien nog vragen of twijfels hebt. Ik hoor graag van je, je kunt hieronder (⇓) je reactie kwijt.

Meer berichten over behoeften:

2 gedachten over “Behoeften, behoeften, behoeften

  • Ik heb nog een vraag waar ik al een poosje over nadenk en op (zelf)onderzoek mee ben. Over onze diepmenselijke behoeften invullen. Ik heb geleerd dat sommige behoeften van iemand op een bepaald moment gewoonweg niet kunnen worden ingevuld, bij uitzondering. Dat je soms een ‘nee’ krijgt, en dat dat “ok” is. Toch heb ik daar twijfels bij, ofwel heb ik iets nog niet zo goed begrepen. Eigenlijk wil ik het niet helemaal geloven, ik weiger zelfs voorlopig… Het lijkt mij absoluut noodzakelijk dat basisbehoeften vroeg of laat worden ingevuld, en het liefst zo snel mogelijk omdat het zich anders kan wreken. Hoe langer het duurt om een bepaalde behoefte vervuld te krijgen, hoe schadelijker precies, en komen andere behoeften in het gedrang. Is het niet de bedoeling dat elke behoefte van iemand toch wél wordt ingevuld, uiteindelijk? Dat je geen vrede hoeft te nemen met een ‘nee’ (van hoeveel verschillende mensen ook je die ‘nee’ zou krijgen, misschien jezelf inclusief)?

    Laat ik het uitleggen met een eenvoudig voorbeeld, de basisbehoefte dorst (naar water). Heel toepasselijk in de zomer bij warm weer! Als je grote dorst hebt, verlang je zo snel mogelijk water te drinken. Je lichaam geeft seinen dat het aan het uitdrogen is. Je kan een zekere tijd wachten, voor iedereen zal dat een beetje anders liggen hoe lang je het kan uithouden zonder water en wat je daarnaast nog gedaan krijgt en met welke gevoelens je erop reageert. Zelf persoonlijk zou ik bijvoorbeeld heel chagrijnig worden na enkele uren, of hoofdpijn krijgen. Ik kan daarmee om in uitzonderlijke gevallen, dat is het probleem niet. Ik wéét ook verdomd goed dat water nooit ver weg is. Maar waarom wachten met drinken, al is het zelfs tien minuten slechts? Het is echt niet gezond om het uit te stellen water te drinken bij dorst. (Help, beelden van landen in watersnood komen binnen, wij leven hier dan nog in een land met waterleiding!). Bij deze basisbehoefte dorst kan je toch geen ‘nee’ aanvaarden (d.w.z. geen toegang tot water), tenzij slechts een (heel) tijdelijke ‘nee’? Voor mij lijkt er een soort continuüm te bestaan voor het invullen van behoeften en dat ligt voor elke behoefte wat anders in hoeverre de invulling ervan kan gerekt worden (desnoods over generaties heen?)? Ik krijg het helaas nog niet helemaal uitgelegd wat ik precies bedoel. Ik merk bij mezelf op dat als ik heel bewust mijn werkelijke behoeften vervul zo gauw als het kan (doch zonder haast, in alle rust), alles veel vlotter gaat. En dat het deugd doet aan de andere mensen om mij heen. We inspireren elkaar zo.

    Voor een simpele behoefte als dit voorbeeldje, lijkt het vanzelfsprekend dat ontbering van water onaanvaardbaar is, want van echte uitdroging sterf je uiteindelijk. Hoe levend zijn we nog als we invulling van sommige behoeften lang dienen te missen? En wat met behoeften waar hier bij ons nu nog wat eerder taboe op rust (zoals bijv. de behoefte aanraking) of behoeften die wat minder duidelijk zijn dan een “pure lichamelijke noodzaak” (ik denk bijvoorbeeld aan zoiets als waardering of zingeving). Of bestaat er eigenlijk wel een verschil in deze kleurrijke verscheidenheid aan behoeften? En wat als dit lijstje van behoeften niet compleet is (er duikt plots nog iets essentieels op), of sommige behoeften met elkaar verwart of iets overdrijft? Wie beslist uiteindelijk welke menselijke behoeften iemand werkelijk kan hebben?

    Ik las veel interessants hierboven, maar vond geen echt antwoord op deze vragen van me. Ik ben razend benieuwd naar respons hierop!

    • Hoi Elke,
      Ik ben zeer verheugd met je vragen, inspirerend om te lezen hoe het je bezighoudt. Ik heb nog niet helemaal helder waar je precies mee zit, maar ik zal een poging doen om te antwoorden. Ja, ik denk dat behoeften vervulling nodig hebben om ons in leven te houden. Ze zijn van levensbelang, en natuurlijk wordt een gebrek aan water of lucht urgenter gevoeld dan een gebrek aan zelfverwezenlijking of eigenwaarde, toch denk ik niet dat er een rangorde is in behoeften dat de één belangrijker is dan de ander. Alle universele behoeften zijn nodig om te leven, om mens te zijn. En afhankelijk van mijn omstandigheden verandert steeds welke behoefte op dát moment om mijn aandacht vraagt. Zo kan een baby diens behoefte aan liefde en nabijheid minder lang uitstellen dan ik, maar dat wil niet zeggen dat ik mijn behoefte aan liefde en aandacht kan negeren. Mijn gevoel is daarbij de barometer die mij hierop wijst. Wanneer ik mij alleen voel is het dus zaak om daar aandacht aan te geven. Dan nog kunnen middelen beperkt zijn, voor de meesten behoeften geldt dat we anderen nodig hebben om ze efficiënt of naar voldoening te vervullen. Ik kan met compassie naar mijn eigen gedachten luisteren, toch is het nog altijd veel fijner en helender wanneer iemand anders met empathie naar mij luistert. Toch is er niet altijd iemand beschikbaar die aan die behoefte kan helpen voldoen. En dit is het punt waar jij volgens mij tegen een jakhals oploopt. De gedachte dat behoeften altijd, liefst meteen in te vullen zouden moeten zijn omdat het anders schadelijk is. Ik weet niet of het schadelijk is als je niet meteen je dorst lest, al heeft mijn voorkeur om voor mijn lichaam te zorgen en het niet te lang te laten ontberen heb ik ook vertrouwen dat ik weerbaar ben als mens en tijdelijk schaarste kan doorstaan (resilience). Het wordt pas problematisch wanneer ik de signaalfunctie van mijn lichaam, mijn gevoelens uitschakel omdat ik daarmee het natuurlijke behoeftenvervullende systeem van mijn lichaam uitschakel. Als ik een muur optrek en mijzelf wijsmaak dat ik geen liefde nodig heb omdat ik mijn angst voor afwijzing niet wil voelen bijvoorbeeld. Net zoals ik mijn dorst niet te lang wil negeren, wil ik mijn honger naar andere, minder lichamelijke, behoeften ook niet te lang negeren zodat ik er verantwoording voor kan blijven nemen, en goed voor mijzelf kan blijven zorgen. Geweldloze Communicatie leert mij daarom om te rouwen en vieren. Ipv de nare gevoelens te negeren om ‘positief te blijven’ kijk ik eerlijk en zonder te oordelen in goede/foute gevoelens naar wat er speelt. En laat ik het verdriet om de onvervulde behoeften toe, net zo goed als de vreugde om de vervulde behoeften. Zo leer ik steeds beter naar mijn lichaam te luisteren en ook voor de behoeften te gaan zorgen die minder aandacht kregen (maar waarvan ik de nare gevoelens negeerde). Ik vraag mij af of dit een antwoord is waar je wat mee kunt? Lees ook eens: http://www.communicerenmetcompassie.nl/sleutelverschillen/rouwen/

Geef een reactie